Kerstconcert 2021

Kerstconcert 2021


"Muziek... kan het onnoembare benoemen en het onkenbare overbrengen."

Leonard Bernstein


Leonard Bernstein - Chichester Psalms


De Chichester Psalms zijn een opdrachtwerk aan Bernstein gegeven door de Deken van de Chichester Cathedral voor het Southern Cathedrals Festival in 1965. Het is een driedelig werk voor een jongenssopraan of contratenor (altus) en koor, begeleid door een gereduceerd orkest of door orgel, harp en percussie. Als tekst werd gekozen voor enkele psalmen. Zij worden in het Hebreeuws gezongen.


Het is een intrigerend werk dat behoorlijk moeilijk is en dus veel vraagt van alle medewerkenden: solist, instrumentalisten én koor. Voor de zangstemmen is er niet alleen het grote stembereik dat gevraagd wordt, maar ook de complexe ritmiek en de soms ongewone intervallen in de melodie maken het er niet gemakkelijker op. Bovendien is een nauwkeurig zingen door de verschillende stemgroepen noodzakelijk om de eerder ongewone harmonie in bepaalde delen tot een boeiend geheel te verweven.


Er wordt dus hoog gemikt; maar goed gebracht zijn de Chichester Psalmen een prachtig werk, dat in de eerste beweging (psalmen 108 en vooral 100 - Juicht voor de Heer, heel de aarde) klinkt overweldigend, vrolijk en dynamisch.

De tweede beweging (psalm 23 - De Heer is mijn herder, mij zal niets ontbreken) is aanvankelijk rustiger gezongen door de solist die je jonge David vertolkt en herhaald wordt door de sopranen. Maar deze lofzang van vertrouwen wordt plots onderbroken door de begeleiding en de mannenstemmen met woorden uit psalm 2 (De machtigen trotseren de Heer en zijn gezalfde). In het tweede gedeelte wordt deze onderbreking van de sereniteit geleidelijk overstemd, hoewel er ook nog dissonanten in doorklinken die herinneren aan de onderbreking en zo evocatie zijn van de voortdurende strijd tussen geloof en opstand die zowel in de samenleving als in de persoonlijke geschiedenis bestaan.

De derde beweging ten slotte (psalm 131 - Heer, mijn hart is niet hoogmoedig)  begint bij dit conflict om over te gaan is een rustige kalmte en te eindigen in een breed uitgewerkt koraal (psalm 133 - Hineh ma tov, Umah Na’im,  Shevet Ahim Gam Yahad - Ziet hoe goed het is voor broeders samen in eenheid te wonen).


Een werk dat het verdient om meermaals aandachtig te beluisteren en er zich voor open te stellen. Een diepe emotionele betrokkenheid zal je beloning zijn.


John Rutter - Feel the Spirit


Het is weeral een paar jaar geleden dat er nog zoveel Rutter op een concertprogramma van Tourdion heeft gestaan, maar weggeweest is hij eigenlijk bij Tourdion nooit. Terecht wordt hij immers beschouwd als een van de belangrijkste hedendaagse componisten van koormuziek die bij vele koren “standaard” zijn geworden. Zijn religieuze muziek waaiert breed uit en omvat o.m. heel wat zelf geschreven en gearrangeerde “Christmas Carols”. Feel the Spirit behoort daar niet toe: spirituals zijn immers ritmische liederen die vertrekken bij bijbelse teksten en door hun zwarte dominees in een soort vertaling ervan naar de leefwereld van de veelal analfabetische zwarte gelovigen werden omgezet. Korte zinnen worden er vaak in herhaald en de melodie en ritmiek spelen in op de muzikale voorkeur van hun gehoor, die in de samenzang spontaan leren wat de bijbel hen aan levenslessen voorhoudt. 


Als briljant en eclectisch arrangeur is Rutter er bij Feel the Spirit bijzonder goed in geslaagd een geheel van zeven spirituals een aansluiting te geven bij de “Westerse” koortraditie, met behoud van de spiritual karakteristieken van de oorspronkelijke doelgroep. Rutter is dan ook een componist die zich bijzonder sterk en met veel respect kan inleven in verschillende genres. En toch zul je het idioom van Rutter bijna vanaf de eerste maten herkennen. Zo ook in dit werk, dat geschreven is mezzosopraan, gemengd koor en orkest, maar in onze uitvoering werd de orkestpartij herwerkt door onze dirigent Koen Vits voor orgel, harp en percussie zoals voor het werk van Bernstein.


Joshua fit the battle of Jericho - Steal away - I got a robe - Sometimes I feel like a motherless child - Ev’ry time I feel the Spirit - Deep river - When the saints go marching in. Niet al deze spirituals zal je onmiddellijk kunnen plaatsen, want niet allemaal zijn ze even goed bekend in onze contreien. En toch zul je ze “herkennen”, want ze zijn zo typisch voor het genre dat je ze moeilijk kan beluisteren zonder mee te wiegen.

Voorlopig kunnen er voor dit concert nog geen kaarten worden besteld, dat komt later wel.